فرایند بالانس کردن تایر برای ما واژهای آشنا است و کمتر کسی را میتوان یافت که این فرایند را از نزدیک ندیده باشد. این عمل شامل قراردادن یک وزنهی چند گرمی در مکانی مناسب در رینگ است. در اغلب مواقع این وزنههای کوچک تأثیر بهسزایی در رفع لرزش فرمان و حتی بدنه ایجاد میکنند. در واقع بالانس کردن را میتوان توزیع همگون جرم در کل تایر تعریف کرد. در مواردی پس از بالانس کردن حتی بهصورت درجا، لرزش بدنه و فرمان همچنان باقی است که عامل این وضعیت، کیفیت پایین تایر است.
در خودروهای امروزی از طرفی بهدلیل کمکردن وزن و کاهش مصرف سوخت و از طرفی دیگر برای افزایش راحتی سرنشین، سیستم فنربندی ظریفتر طراحی میشود؛ این عمل باعث میشود که مسئلهی بالانس تأثیر بیشتری در لرزش اتاق و فرمان داشته باشد. حال این سؤال پیش میآید که آیا بالانس نبودن تایرها تنها منجر به لرزش در فرمان و اتاق میشود؟ و آیا پیامد دیگری هم دارد؟ قطعاً پاسخ مثبت است و در ادامه به دیگر پیامدهای آن میپردازیم.
افزایش مصرف سوخت
در گذشته به مصرف سوخت و گازهای آلاینده توجهی نمیشد، از طرفی بهدلیل قیمت پایین سوخت، مصرف بهینه توجیه اقتصادی چندانی نداشت، اما در سالهای اخیر این مسئله همواره ذهن تولیدکنندگان و مصرفکنندگان را بهسوی خود جلب کرده است.
بالانس نبودن تایر نوعی اتلاف انرژی است که باعث میشود سوخت بدون تبدیل شدن به نیروی کار مفید، به هدر برود. پس رابطهی مستقیمی بین بالانس نبودن و مصرف سوخت برقرار است.
شتابگیری و ترمزگیری ضعیفتر و کاهش پایداری در پیچها
مورد جالب توجه، تأثیر بالانس در شتابگیری و سیستم ترمز است، چرا که چرخ بدون بالانس بر این دو متغیر تاثیرگذار است. خودرو در زمان شتابگیری مجبور است تا تلاش بیشتری بکند و ترمزها هم در زمان ترمزگیری نیاز به تلاش بیشتری دارند.
برخی برای زیباتر نشان دادن خودروی خود اقدام به نصب رینگ و تایرهای اسپرت میکنند. بهخصوص رینگهایی که امروزه در بازار با عنوان نر و ماده وجود دارند، غافل از اینکه انتخاب رینگ و تایر جدید باید با مطالعه و مشورت با اهل فن صورت بگیرد، چرا که تأثیر مستقیمی بر فرمانپذیری خودرو میگذارند و این در حالی است که در کشور ما، جوانان تنها به هرچه زیباتر نشان دادن خودروی خود توجه میکنند و از یک سری فاکتورهای بسیار مهم خرید رینگ و تایر غافلاند!
کاهش عمر مفید قطعات خودرو
یکی دیگر از پیامدهای بالانس نبودن تایرها، کاهش عمر مفید قطعات خودرو از جمله سیستم تعلیق و فنربندی، جلوبندی، جعبهفرمان، تلسکوپی فرمان، و حتی گیربکس است.
سیستم فنربندی وظیفهی جذب ضربات ناشی از ناهمواریهای سطح مسیر را بر عهده دارد و قطعاً میدانید که هر چقدر ضربات وارده به این سیستم بیشتر باشد، زودتر به پایان عمر خود نزدیک میشود. بالانس نبودن چرخ باعث میشود که ضربات با شدت بیشتری به فنربندی وارد شوند. این نیرو به چرخها و جلوبندی و میل فرمان نیز اعمال شده و عمر مفید آنها را کاهش میدهد. همچنین این نیروی مخرب از طریق پلوسها به گیربکس نیز وارد شده و چرخدندهها و بلبرینگهای این مجموعه مجبور میشوند علاوهبر دوران، ارتعاش هم داشته باشند. این باعث میشود که فاکتور تعمیرات شما باز هم رو به فزونی برود.
حال این سؤال پیش میآید که آیا بالانس کردن منحصر به محور جلو است؟ در پاسخ باید گفت که بالانس تمامی چرخها حائز اهمیت است. اگر تایر بدون بالانس در محور جلو قرار گیرد، به سیستمهایی که قبلاً توضیح دادم صدمه وارد میکند. اگر همین تایر در محور عقب قرار گیرد (در صورت دیفرانسیل عقب بودن خودرو)، علاوهبر وارد کردن صدمه به سیستم تعلیق عقب، با ایجاد لرزش در دیفرانسیل باعش خوردگی چرخدندههای آن میگردد.
در کل باید گفت که شک نکنید استفاده کردن از رینگ و تایر استاندارد و بالانس به موقع، میتواند عمر مفید خودروی شما را افزایش دهد. حتماً از تایرهای اصل و مرغوب استفاده کنید تا مجبور نشوید هر آنچه که در زمان خرید پسانداز کرده بودید را به حساب بانکی تعمیرکار بریزید.
تعمیرکاران توصیه میکنند که هر ۳ - ۴ ماه یکبار چرخها را بالانس کنید. راستی آخرینباری که چرخهای خودرویتان را بالانس کردید یادتان میآید؟!





سید حمید حوائجی هستم و این وبلاگ را بهدلیل علاقهام به صنعت خودرو و همچنین کمک به گسترش معلومات در این حوزه ایجاد کردهام. جهت ارتباط خصوصی با بنده میتوانید از بخش نظرات وبلاگ، نشانی پست الکترونیک، یا شماره تماس مندرج در پروفایل مدیر وبلاگ استفاده کنید. ضمناً نشانی کانال تلگرام، اینستاگرام و کانال آپارات وبلاگ در قسمت «پیوندها» درج شده است.